شاخص خرید آیفون ۲۰۲۵؛ ایرانی‌ها برای آیفون ۱۷ پرو باید ۴۸۵ روز کار کنند

شاخص استطاعت خرید آیفون ۲۰۲۵ نشان می‌دهد فاصله درآمدی جهان را می‌توان با یک گوشی اندازه گرفت: کارمند متوسط در لوکزامبورگ با حدود ۳ روز کار به آیفون ۱۷ پرو ۲۵۶ گیگابایتی می‌رسد، اما این زمان در هند ۱۶۰ روز است.

تحقیقات رسانه علاالدین برای ایران، با تکیه روی قیمت عرضه داخلی و حداقل دستمزد سال ۱۴۰۴، حدود ۴۸۵ روز کاری است؛ یعنی بیش از سه برابر کشوری مانند هند. محاسبه ما فرض می‌کند تمام مزد روزانه پس‌انداز شود و هزینه زندگی صفر باشد.

شاخص استطاعت خرید آیفون چگونه محاسبه شده است؟

موسسه Tenscope در گزارش iPhone Affordability Index 2025، آیفون ۱۷ پرو ۲۵۶ گیگابایتی با قیمت پایه ۱٬۰۹۹ دلار را معیار قرار داده و برای ۳۳ کشور، دستمزد ماهانه و ساعت کار هفتگی را از آمار عمومی سازمان بین‌المللی کار استخراج کرده است. نتیجه نهایی به روزهای کامل هشت‌ساعته تبدیل شده است.

یک محدودیت روش‌شناختی وجود دارد: متن گزارش، قیمت پایه آمریکا را معیار مشترک معرفی می‌کند؛ درحالی‌که فایل داده Tenscope قیمت‌های محلی تبدیل‌شده به دلار را نیز در سطر کشورها دارد. در نتیجه، این رتبه‌بندی باید یک مقایسه تقریبی از قدرت خرید تلقی شود، نه سنجش درآمد قابل‌تصرف یا توان واقعی پس‌انداز خانوارها.

جدول: چند روز کار برای خرید آیفون لازم است؟

قدرت خرید آیفون در ایران چگونه برآورد شد؟

ایران در مجموعه رسمی Tenscope حضور ندارد؛ بنابراین ایران، رتبه رسمی این گزارش نیست. برای حفظ هماهنگی زمانی، قیمت پیش‌فروش آیفون ۱۷ پرو ۲۵۶ گیگابایتی بدون رجیستری در ۸ مهر ۱۴۰۴، حدود ۱۶۸ میلیون تومان، بر حداقل مزد روزانه همان سال، یعنی ۳۴۶٬۳۶۶ تومان، تقسیم شد. حاصل این محاسبه تقریبا ۴۸۵ روز کاری است. قیمت عرضه در ایران و مصوبه دستمزد ۱۴۰۴ مبنای این برآورد هستند.

رجیستری، گارانتی، نوسان ارز و حباب عرضه اولیه می‌توانند هزینه نهایی را افزایش دهند. برای بررسی رقم تازه بازار می‌توان به لیست قیمت روز گوشی‌های اپل مراجعه کرد. گزارش هزینه رجیستری آیفون و تحلیل خرید آیفون از امارات یا ایران نیز اثر هزینه‌های جانبی را روشن‌تر می‌کنند.

شکاف قدرت خرید آیفون در جهان چقدر است؟

میانگین جهانی گزارش ۲۶ روز است. ایالات متحده با کمتر از چهار روز در بالای جدول قرار دارد، اما هند با ۱۶۰ روز، حدود ۵۱ برابر لوکزامبورگ زمان نیاز دارد. فیلیپین با ۱۰۱ روز و ویتنام با ۹۹ روز نیز در انتهای رتبه‌بندی رسمی دیده می‌شوند.

داده‌ها نشان می‌دهند ساعت کار طولانی به قدرت خرید بیشتر منجر نمی‌شود. هند و فیلیپین با وجود هفته‌های کاری سنگین، برای خرید همان دستگاه به ماه‌ها درآمد نیاز دارند. برآورد ۴۸۵ روزه ایران نیز بیش از سه برابر هند و حدود ۱۶۲ برابر لوکزامبورگ است.

اختلاف داخل آمریکا بسیار محدودتر از شکاف جهانی گزارش شده است. به‌عنوان مثال، واشنگتن دی‌سی با ۲۱ ساعت بهترین نتیجه را دارد؛ واشنگتن و ماساچوست هرکدام ۲۶ ساعت و کالیفرنیا و مینه‌سوتا ۲۷ ساعت ثبت کرده‌اند. از سوی دیگر، می‌سی‌سی‌پی به ۳۹ ساعت، نیومکزیکو به ۳۸ ساعت و آرکانزاس، لوئیزیانا و ویرجینیای غربی به ۳۷ ساعت کار نیاز دارند.

برای کاربر ایرانی، قیمت آیفون ۱۷ پرو فقط عدد روی برچسب نیست؛ نرخ ارز، رجیستری و فاصله دستمزد با بازار جهانی عوامل تعیین‌کننده‌اند. حتی رقم ۴۸۵ روز نیز پس‌انداز کامل مزد و نبود مخارج روزمره را فرض می‌کند؛ بنابراین زمان واقعی دسترسی یک حداقل‌بگیر ایرانی به این گوشی می‌تواند بسیار طولانی‌تر باشد.

همان‌طورکه گفتیم، نحوه محاسبه برای مهر سال گذشته است و با احتساب دلار امروزی (۱۶ شهریور، ۱۴۰۵) تعداد روزها می‌تواند از ۶۰۰ روز هم عبور کند.