آیفون ۱۸ پشت در واردات؛ خریداران با چه بازاری روبه‌رو هستند؟

سید حسین سادات حسینی، رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی، تلفن همراه و لوازم جانبی تهران، می‌گوید ثبت سفارش آیفون ۱۸ باز نشده و دستگاه‌های فعلی از مسیر مسافری وارد شده‌اند. در نتیجه، قیمت‌های فعلی را نباید نرخ نهایی محصول دانست.

اپل فروش جهانی مدل‌های پرو را از ۱۸ سپتامبر آغاز کرده است؛ بنابراین بازار ایران هم‌زمان با عرضه جهانی، با تعداد محدودی دستگاه نوبرانه روبه‌رو است. کمبود کالا، هزینه ورود مسافری، نوسان ارز و نبود مسیر رسمی واردات می‌تواند فاصله زیادی میان قیمت اولیه و ارزش تثبیت‌شده دستگاه ایجاد کند.

وضعیت ورود نسل جدید آیفون به ایران در یک نگاه

رئیس اتحادیه دقیقا چه گفته است؟

سادات حسینی در گفت‌وگو با سیتنا تصریح کرده است: «در حال حاضر ثبت سفارش رسمی آیفون ۱۸ از طریق سامانه مربوطه باز نشده است.»

به گفته او، موجودی فعلی محدود است و دستگاه‌های مشاهده‌شده در بازار به‌صورت رسمی و تجاری وارد نشده‌اند. رئیس اتحادیه همچنین تأکید دارد که قیمت‌های روزهای نخست را نمی‌توان مبنای نرخ رسمی آینده قرار داد؛ زیرا با افزایش تعداد دستگاه، شکل‌گیری رقابت و روشن‌شدن سازوکار واردات، امکان تعدیل قیمت وجود دارد.

این اظهارنظر به معنی تضمین کاهش قیمت نیست. نرخ ارز، ارزش گمرکی، حقوق ورودی، شیوه تأمین ارز و هزینه خدمات پس از فروش همگی می‌توانند اثر افزایش عرضه را خنثی یا تقویت کنند.

ثبت سفارش با رجیستری و فعال‌سازی چه تفاوتی دارد؟

چهار اصطلاح مرتبط با ورود تلفن همراه گاهی به‌اشتباه به جای یکدیگر استفاده می‌شوند:

بنابراین بسته‌بودن ثبت سفارش تجاری، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که هر دستگاه مسافری موجود در بازار غیرقابل‌استفاده است. در مقابل، حضور فیزیکی گوشی در ویترین نیز رجیسترشدن آن را تضمین نمی‌کند. وضعیت هر شناسه باید پیش از پرداخت از طریق سامانه همتا استعلام شود.

برای دستگاهی که در فهرست سامانه‌های گمرکی یا همتا دیده نمی‌شود، مطالعه راهنمای رجیستری گوشی‌های خارج از فهرست گمرک مسیر بررسی مشکل را روشن می‌کند؛ اما وجود یک آموزش به معنی امکان رجیسترشدن قطعی تمام مدل‌ها نیست.

چرا قیمت‌های فعلی آیفون ۱۸ قابل‌اتکا نیستند؟

اپل قیمت پایه آیفون ۱۸ پرو با حافظه ۲۵۶ گیگابایتی را ۱٬۱۹۹ دلار و قیمت پایه آیفون ۱۸ پرو مکس را ۱٬۲۹۹ دلار تعیین کرده است. هر دو مدل در ظرفیت‌های ۲۵۶ و ۵۱۲ گیگابایت، یک و دو ترابایت عرضه می‌شوند. این ارقام، قیمت آمریکا پیش از درنظرگرفتن ساختار واردات ایران هستند.

قیمت نهایی در ایران از اجزای بیشتری ساخته می‌شود:

قیمت خرید خارجی × نرخ مؤثر ارز + حقوق ورودی + سود بازرگانی و عوارض + حمل و بیمه + هزینه رجیستری + گارانتی و توزیع

براساس جدول تعرفه واردات موبایل، حقوق گمرکی گوشی‌های دارای ارزش ۶۰۰ تا ۹۰۰ یورو در سال ۱۴۰۵ برابر ۱۵ درصد و برای مدل‌های بالاتر از ۹۰۰ یورو ۳۰ درصد ابلاغ شده است. این درصد تنها یکی از اجزای مبلغ نهایی است و نباید با کل هزینه رجیستری یا تمام حقوق ورودی یکسان تلقی شود.

ارزش گمرکی نیز الزاماً برابر قیمت درج‌شده در یک فروشگاه خارجی نیست. مدل، ظرفیت حافظه و ارزش مرجع ثبت‌شده برای دستگاه بر محاسبه اثر دارند. به همین دلیل، تبدیل ساده ۱٬۱۹۹ یا ۱٬۲۹۹ دلار به تومان، برآورد معتبری از قیمت آیفون ۱۸ در ایران ارائه نمی‌دهد.

محدودیت ۴۰۰ یورویی چه اثری بر واردات دارد؟

پس از چند ماه توقف، ثبت سفارش تلفن همراه در ۱۶ شهریور دوباره فعال شد؛ اما مجوزهای تازه در مرحله نخست به گوشی‌های دارای ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو محدود شدند. جزئیات بازگشایی ثبت سفارش موبایل نشان می‌دهد سهمیه اولیه واردکنندگان نیز به‌صورت مرحله‌ای در نظر گرفته شده است.

مدل‌های گران اپل طبیعتاً در این گروه اقتصادی قرار نمی‌گیرند. سادات حسینی نیز گفته است ثبت سفارش گوشی‌های بالاتر از ۴۰۰ یورو همچنان به مقررات و تصمیم‌های وارداتی وابسته است. تا وقتی مسیر جداگانه این گروه باز نشود، واردات رسمی آیفون جدید در مقیاس تجاری آغاز نخواهد شد.

خرید دستگاه‌های مسافری چه ریسک‌هایی دارد؟

خرید یک آیفون مسافری لزوماً غیرقانونی یا ناممکن نیست، اما بررسی آن به دقت بیشتری نیاز دارد. خریدار باید پیش از بازکردن جعبه و انتقال وجه، شناسه IMEI روی جعبه، دستگاه و نتیجه استعلام همتا را تطبیق دهد. کد فعال‌سازی باید معتبر باشد و فروشنده وضعیت مالکیت، رجیستری و مهلت اتصال به شبکه را به‌صورت مکتوب در فاکتور ثبت کند.

عبارت‌هایی مانند «رجیستر می‌شود»، «هزینه بعداً پرداخت می‌شود» یا «آنتن‌دهی تضمینی است» بدون استعلام و تعهد کتبی کافی نیستند. گارانتی فروشگاهی نیز لزوماً معادل خدمات شرکت واردکننده تجاری نیست. نوع ضمانت، نام شرکت ارائه‌دهنده و روش پیگیری باید پیش از خرید مشخص شود.

برای درک اثر هزینه‌های قانونی بر نسل‌های قبلی، گزارش جدول کامل قیمت رجیستر گوشی‌‌های آیفون نمونه مرتبطی از تغییرپذیری این هزینه‌هاست. همچنین مقاله خرید آیفون از امارات یا ایران تفاوت هزینه اولیه با ریسک‌های ورود و خدمات پس از فروش را توضیح می‌دهد.

چه زمانی قیمت بازار قابل‌اعتمادتر می‌شود؟

بازشدن ثبت سفارش آیفون ۱۸ فقط نخستین مرحله خواهد بود. پس از آن باید شرکت‌های واردکننده، شیوه تأمین ارز، ارزش گمرکی مدل‌ها، حقوق ورودی، ضوابط خدمات پس از فروش و امکان ثبت شناسه‌ها مشخص شود. سپس کالا باید خریداری، حمل، ترخیص و در شبکه عمده‌فروشی توزیع شود.

قیمت زمانی نماینده بهتری از بازار خواهد بود که چند واردکننده کالا عرضه کنند، تعداد فروشندگان افزایش یابد و اختلاف نرخ میان فروشگاه‌ها کاهش پیدا کند. برای رصد این مرحله می‌توان آخرین قیمت گوشی‌های اپل را با لیست قیمت روز گوشی مقایسه کرد؛ قیمت‌های بدون موجودی، بدون رجیستری یا فاقد گارانتی هم‌سطح را نباید کنار یکدیگر گذاشت.

جمع‌بندی این است که رجیستری آیفون ۱۸ و واردات تجاری آن هنوز به یک وضعیت نهایی و شفاف نرسیده‌اند. دستگاه‌های موجود عمدتاً از مسیر مسافری آمده‌اند و قیمت بالای روزهای نخست از کمیابی و نبود رقابت گسترده تأثیر می‌گیرد. تا زمان اعلام رسمی سامانه جامع تجارت، گمرک یا همتا، هیچ تاریخ مشخصی برای بازشدن مسیر واردات و هیچ قیمت تومانی را نباید قطعی دانست.